BSH maakt gebruik van cookies waarmee wij en (in indien geaccepteerd) derde partijen uw internetgedrag binnen onze website kunnen volgen. Dankzij deze en vergelijkbare technieken kunnen wij de website voor u naar verwachting laten functioneren en u daarbij persoonlijker van dienst zijn met gerichtere boodschappen.

De superlofts van Marc Koehler zijn vooruitstrevend, duurzaam en flexibel. Ze vormen een stad binnen een stad.

Architect Dialogues: Marc Koehler

Architect Dialogues: Marc Koehler, Amsterdam

Inspiratie – Architecten

Voor Marc Koehler zijn flexibiliteit, communities en duurzaamheid de toekomst voor het leven in de stad. Zijn zogeheten ‘superlofts’ zijn circulair, met alle gemakken van een appartement voorzien, maar hebben creatieve vrijheid voor het creëren van je eigen huis. Iedere loft is modulair opgebouwd en kan aan elke wens voldoen, van grote open witte ruimtes tot knusse appartementen. Omdat de superlofts gedeeld zijn, is de band tussen buren sterker. Koehler zijn visie om ‘urban villages’ te ontwerpen wordt geprezen sinds de Amsterdamse architect samen met zijn team, het eerste complex Superloft Houthavens in 2016 heeft afgerond. Het is dé nieuwe toekomstbestendige manier van wonen in de stad. Zijn superloft blok Y in Utrecht won in 2018 ook de BNA Building of the Year Award.

Marc, hoe ben je op het idee gekomen van een superloft?

Het idee ontstond een aantal jaar geleden, toen de kavels in de Houthavens in Amsterdam te koop waren. Het ging slecht met de economie – banken waren huiverig om geld te lenen aan ontwikkelaars en er waren bijna geen nieuwe bouwplaatsen, op zelfbouwhuizen na. Hierdoor ontstond het idee om deze zelfbouwhuizen als het ware op elkaar te stapelen. Zoals een gigantische Ikea Billy boekenkast, waarin iedereen zijn eigen huis kan ontwerpen.

Hoe werkt het concept?

Alle betrokkenen zijn medeontwikkelaar. Samen met de makelaar, architect en de bewoners wordt de superloft ontworpen. Elke bewoner krijgt de mogelijkheid om zijn eigen loft te ontwerpen, maar de gezamenlijke ruimtes ontwerpen we met z’n allen. De bewoners kunnen kiezen uit verschillende groottes van de loft, zelf een ontwerp maken of kiezen voor een kant-en-klaar ontwerp. De lofts zijn flexibel, modulair en bieden een thuishaven voor iedereen – van jonge ondernemers tot aan gezinnen. Het gezamenlijke ontwerpproces creëert een nieuwe manier van leven. Een leven met meer sociale cohesie én meer verbinding tussen de bewoners. Een plek waar je van alles kunt delen, van fiets tot aan werkplek. Op dit moment zijn er vijf superlofts in Nederland – sommige nu nog onbewoond – en staan er zestien op de planning in Johannesberg, Berlijn en Melbourne.

De superlofts zijn volgens jou de nieuwe manier van leven in een stad. Voel jij je als architect verantwoordelijk voor het bedenken van nieuwe initiatieven in de maatschappij?

Ik wil een echte impact maken op de wereld – dat is een van de belangrijkste redenen dat ik architect ben geworden. Ik ben ervan overtuigd dat architectuur de wereld kan én zal verbeteren. Mijn bouwconcept draagt op zijn beurt bij aan het verbeteren van steden. Op dit moment is duurzaamheid een van de grootste uitdagingen voor architecten en met de superlofts wil ik anderen inspireren. Ook zijn de superlofts een plek waar we duurzame innovaties kunnen testen. Die ervaring is onze grootste winst. Hiermee hopen we architectuur volledig duurzaam en circulair te maken.

De superlofts van Marc Koehler

Waar haal jij je inspiratie vandaan?

Ik vind de metafoor van een gebouw als levend persoon interessant. In het dagelijks leven ben ik veel bezig met mijn fysieke en mentale gezondheid – ik wil groeien als architect, maar ook als persoon. Elke ochtend ga ik naar het park met mijn trainer, om zowel een halfuur te sporten als een halfuur te praten over wat misschien voor stress kan zorgen diezelfde dag. De balans tussen lichaam en geest is mijn drijfveer en mijn gebouwen zijn hiervan het metafoor. Gebouwen zijn niet alleen een functionele constructie; ze hebben een ziel, identiteit. Een gebouw heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. Ik zie onze bouwconcepten als tools voor een gezonde wereld.

Heb je deze filosofie ook in je superlofts verwerkt?

Absoluut. Een ‘standaard’ huis heeft meestal het leefgedeelte beneden en de slaapkamers boven. In de superlofts is dit omgedraaid. De keuken is boven, zodat je veel de trap op en af moet – wat meer beweging betekent. Ook is het kantoor niet alleen een plek om te werken, het kan ook als sportruimte fungeren. En er zijn veel planten, die een gezonde leefomgeving creëren en zorgen voor schone lucht en zuurstof. We werken daarnaast met natuurlijke, tijdloze materialen zoals steen en hout. Materialen die altijd mooi blijven en hergebruikt kunnen worden. En dat is allemaal onderdeel van mijn visie op een gezond, duurzaam en efficiënt leven.

De keuken neemt een prominente plek in beslag, precies in het hart van het huis. Hoe draagt de keuken bij aan een gezond en gebalanceerd leven?

Ons keukeneiland is de plek waar alles samenkomt. Gezond eten, genieten van het leven, gezelligheid met vrienden. Gezond eten en koken verandert in iets leuks – in plaats van iets wat ‘moet’. Dit hebben we gedaan door de open ruimte, en apparaten en meubels in de keuken te plaatsen die meer dan een functie hebben. Zo is het keukeneiland niet alleen een plek om te koken, maar ook een tafel, een sociale plek waar je samenkomt en over je dag praat. Een plek waar je in contact staat met elkaar.

Marc Koehler

Niet iedere superloft-bewoner is architect of interieurstylist natuurlijk. Hoe help je hen met het ontwerpen van de loft? Zijn er bepaalde handvatten?

Alle bewoners zijn vrij om hun eigen keuzes te maken, van de keuken tot aan het aantal muren toe. Maar we vinden het wel leuk om te inspireren. Op dit moment zijn we een boek aan het maken met de 25 mooiste superlofts. Dit kan dienen als visuele inspiratie, maar er staat ook in waar de materialen vandaan komen. Kennis en inspiratie delen is de volgende stap in onze superloft-community. De meeste bewoners van de superlofts zijn creatief en vinden het leuk om zelf dingen te maken, en via dit netwerk kunnen zij mensen en bedrijven vinden die kunnen helpen.

Heeft jouw visie op gezondheid en duurzaamheid invloed op de materialen en technologie in je bouwconcepten?

Zeker. Voor onze nieuwe bouwconcepten willen we alleen gerecycled staal gebruiken van de haven om de hoek. Ook willen we minder beton gebruiken – wat we nu aan het testen zijn met een nieuw soort gerecycled beton. Met elk nieuw bouwconcept willen we onze grenzen verleggen. Denk aan het hergebruiken van water van douches en wasmachines, om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen of de vaatwasser aan te zetten. Dit bespaart 60% van je watergebruik. De vloeren in de lofts worden gekoeld door het gebruik van water van het IJ, maar in de winter wordt het verwarmd door de energie van het industriegebied om de hoek. In Amsterdam-Noord hebben we daar zelfs een record aan energie mee bespaard. Elke superloft is dus een stap naar een duurzame toekomst.

Technologie heeft een grote impact op hoe wij omgaan met ons huis. Denk bijvoorbeeld aan slimme apparaten. Voor welke trends loop jij warm?

Ik ben fan van slimme sloten, waardoor je de mogelijkheid krijgt om iemand toegang te geven tot je huis via je telefoon. Ook vind ik slimme koelkasten, die eten kunnen bestellen zodra ze merken dat iets dat je vaak eet op is, interessant. Als we dagelijkse onhandigheden kunnen vermijden door het gebruik van onze telefoon, ben ik voor. En nog beter: als de apparaten zelflerend zijn. Maar je huis volledig monitoren door techniek heeft niet mijn voorkeur.

Architecten staan bekend om hun drukke chaotische leven en als jij thuiskomt, kom je thuis in een van je eigen projecten. Hoe zorg je voor de balans tussen werk en privé?

Mijn werk is mijn leven en andersom. Als architect is er geen ontsnappen aan architectuur en zeker niet als je je eigen huis hebt ontworpen. Als ik rondkijk thuis, zie ik altijd dingen die ik nu anders zou doen. Maar minder werken is voor mij geen optie. Onze hond Tommy heeft wél geholpen om structuur aan te brengen in mijn chaotische leven. Een hond moet je natuurlijk uitlaten, wat een dagelijkse routine is. Ik denk dat iedereen een soort Tommy in zijn leven moet hebben om gezond te kunnen leven. Ik ben zeker 20 procent gelukkiger sinds Tommy er is!

Meer lezen over de hedendaagse keuken door de ogen van architecten?

Maak kennis met de andere architecten uit de reeks Architect Dialogues.